مهرستان

نتایج دانش

مهرستان

یک شهرستان در ایران

شرح

مهرستان با نام پیشین زابُلی یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است. طبق آمار سال۱۳۹۵، این شهرستان دارای ۶۱۰۱ کیلومترمربع مساحت و ۷۰٬۵۷۹ نفر جمعیت است. ویکیپدیا

استان: استان سیستان و بلوچستان

جمعیت: ۱۲۲۴۵ (۱۳۹۵)

نام(های) قدیمی: زابُلی

ارتفاع از سطح دریا: ۱۲۶۴ متر

بخش: مرکزی

سال شهرشدن: ۱۳۷۹

جغرافیاویرایش

تاریخ تصویب : 1390/08/01 شماره ابلاغیه : 181213/ت46707ک تاریخ ابلاغیه : 1390/09/19

تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری در استان سیستان و بلوچستان

شماره181213/ت46707ک ۱۳۹۰/۹/۱۹ تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری در استان سیستان و بلوچستان وزارت کشور وزیران عضو کمیسیون سیاسی و دفاعی در جلسه مورخ 1/8/1390 بنا به پیشنهاد شماره 19874/42/4/1 مورخ 14/2/1390 وزارت کشور و به استناد ماده (13) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری ـ مصوب 1362ـ و با رعایت جزء (د) بند (1) تصویب نامه شماره 158802/ت38854هـ مورخ 1/10/1386 تصویب نمودند: 1ـ نام شهر زابلی از توابع بخش مرکزی شهرستان زابلی در استان سیستان و بلوچستان به مهرستان تغییر می یابد. 2ـ نام شهرستان زابلی در استان سیستان و بلوچستان به مهرستان تغییر می یابد. 3ـ نام نقطه جمعیتی خرابه از توابع دهستان کشتگان بخش بم پشت شهرستان سراوان به آباده تغییر می یابد. 4ـ نام روستای گو از توابع دهستان کمبل سلیمان بخش مرکزی شهرستان چاه بهار به بهاران تغییر می یابد. این تصویب نامه در تاریخ 12/9/1390 به تأیید مقام محترم ریاست جمهوری رسیدهاست.

مهرستان با ۴۲/۶۱ طول جغرافیائی و ۱۸/۲۷ عرض جغرافیائی در ۹۸ کیلومتری سراوان ۶۰ کیلومتری سیب و سوران، ۱۲۰ کیلومتری ایرانشهر، ۱۲۰ کیلومتری سرباز و ۱۴۵ کیلومتری خاش قرار دارد و از طریق شهرستان سرباز به بندر چابهار ارتباط دارد.

شهرستان مهرستان یکی از شهرستانهای چهاردهگانه استان سیستان و بلوچستان میباشد که به عنوان شهرستانی جدیدالتأسیس در دی ماه ۱۳۸۷ با ارتقاء سراوان به سه شهرستان مهرستان و سیب و سوران و سراون دو بخش مرکزی و آشار تقسیم گردید. شهرستان مهرستان نام اسبق آن مه گس بوده و کلمه «مهگس» mah-gas یک واژه قدیمی پهلوی میباشد که از دو جزء «مه» به معنی بزرگ و «گس» به معنی شهر و جا تشکیل گردیدهاست.[نیازمند منبع] کلمهٔ گس امروزه در ادبیات بلوچی مورد استفاده میباشد.

مهرستانیها بلوچ هستند و به زبان بلوچی سخن میگویند و دین و مذهب مردم اسلام و سنی حنفی میباشد. مهرستان دارای آب و هوای گرم و خشک میباشد.

زبان و لهجه در مهرستانویرایش

اولین محققی که لهجههای بلوچی را بیشتر بطور سیستماتیک مورد مطالعه قرارداد ویلهلم گیگر Wilhelm Geiger بود. او بلوچی را به دو لهجه اصلی تقسیم کرده و بلوچی شمالی (سرحدی) و بلوچی جنوبی (مکرانی) نامید. وی همچنین بلوچی جنوبی را به گروههای شرقی و غربی و بلوچی شمالی را به گروههای شمالی و جنوبی که بترتیب توسط طوایف لغاری Leghلri و مری Mari نمایندگی میشدند تقسیم کرد. گیگر برای نشان دادن تفاوت لغوی لهجهها به این واقعیت اشاره میکند که بلوچی شمالی به میزان بالایی از زبانهای هندی همسایه لغت اقتباس میکند در حالیکه بلوچی جنوبی بیشتر دارای لغات اقتباس شده با ریشه فارسی میباشد. (ترجمه و نقل از جهانی (۸۹))

یکی دیگر از محققین لهجههای بلوچی «سر جرج گریرسون» Sir George Grierson میباشد. او لهجههای بلوچی را به شرقی و غربی تقسیم کرد. وی معتقد بود که بلوچی غربی در محدوده حکومتی بریتانیا دارای سه لهجه میباشد و آنهارا بر اساس منطقه عمدهای که در آن صحبت میشوند، لهجه کراچی karلči، کیچی kیči و پنجگوری panjguri نامید.

محقق برجسته دیگری که به صورت سیستماتیک لهجههای بلوچی را مطالعه کردهاست پروفسور جوزف الفنبین Josef Elfenbein میباشد، او در کتاب «زبان بلوچی، لهجهشناسی بامتن» برای نشان دادن تفاوت بین لهجههای مختلف، لیستی شامل آواشناسی، دستور (صرف و نحو) و لغت تهیه کرده و آن را به عنوان معیار مقایسه شباهتها و تمایز لهجهها بکار بردهاست. در اینجا فقط به چند مورد از ویژگیهای خاص این لهجهها بر اساس معیار الفنبین اکتفا میکنیم.[۲][۳]

زبان و لهجه در مهرستان اغلب لهجه بلوچی آنهم از نوع ایرانشهری، سربازی، و… میباشد. وزبان فارسی نیز در این شهر موجود میباشد. البته برخی از ساکنان اصلی مهرستان یعنی طوایف آزادی و اربابی لهجهٔ غلیظ و مخصوص به خودشان را دارند.

موسیقی مهرستان طی سالیان دراز گرمابخش شادی و شور مردم این سامان بودهاست سازههایی مثل قیچک، رباب، بنجو، تمبورک، و دهلک وسعتی در خور توجه به موسیقی این خطه دادهاست. دهل و سرنا از دیگر سازهای رایج به ویژه در قادراباد رونق افزای جشن و سرور بودهاست. از انواع موسیقی در شهرستان میتوان موسیقیهای مجلسی را نام برد.

از هنرمندان به نام مهرستان میتوان از محمد سورنایی و در مرکزشهر گروه موسیقی عرفانی به خوانندگی عبدالملک حسینی را میتوان نام برد؛ و از شاعران شهرستان میتوان آقای محمدرفیع محمود زهی و آقای یارمحمد اربابی (شیدا) که یکی از شاعران بزرگ این شهرستان است را نام برد.

بازیهای محلیویرایش

تنوع و تعدد بازیهای سنتی در مهرستان گستردهاست برخی از این بازیها عبارتند از نه دارو، سه دارو، تلکی، هپت سنگ، مجول، چوک، تالی، کپک، چم چراگی، دبل و…

پوشاکویرایش

پوشش مردان و زنان بلوچ بسیار ساده و در عین حال زیبا و مناسب برای اقلیم بلوچستان میباشد. عموماً پوشاک مردان بلوچ شامل یک پیراهن بلندو شلوار گشاد و بسیار پرچین به همراه دستار یا لنگی بردور سر میباشد. پوشاک زنان بلوچ نیز تقریباً مشابه پوشاک مردان است با این تفاوت که بخشهایی از سر آستین، سر پارچه و قسمت پیش و جلوی پیراهن را با قطعات پارچه با زیباترین نقشهای بومی و محلی رنگارنگ سوزن دوزی شده و تزئین نمودهاند، رنگ و نقش این تزئینات سوزن دوزی شده در مناطق مختلف بلوچستان اندکی با هم متفاوت میباشد. اما امروزه جوانان پیراهن را کوتاهتر و شلوار را تنگتر میپوشند؛ و برای دوخت آن انواع مد دارند.

میدانهای مهم مهرستانویرایش

• -میدان خلیج فارس (ورودی از ایرانشهر و سرباز)
• -میدان نخلستان
• -میدان دانش
• -میدان کارگر
• -میدان آزادی (ورودی از سراوان و سوران)
• -میدان جوان
• -میدان خلفای راشدین

محلههای مهرستانویرایش

• -بهر آباد
• -میر آباد
• -جعفرآباد
• -شاشکی
• -نوک آباد
• -کهن شهر
• -اسلامآباد
• -عباسآباد
• -محله فرهنگ (شهرک فرهنگیان)
• -محله نور آباد

المانها و نمادهای شهر مهرستانویرایش

• _المان میدان آزادی/نصب در دوره چهارم شورای شهر.
• _المان میدان دانش/نصب در دوره چهارم شورای شهر.
• _المان میدان شهدا/ نصب در دوره چهارم شورای شهر.
• _المان میدان خلیج فارس /نصب در دوره چهارم شورای شهر.
• _المان سبد میوه/نصب در دوره سوم شورای شهر.

منابعویرایش

• اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳، ص۱۳۰.
• مختصات

1. ↑ «چند تغییر در نقشهٔ تقسیمات کشوری استانهای سیستان و بلوچستان و البرز». پایگاه اطلاعرسانی دولت. بازبینیشده در ۳۰ اوت ۲۰۱۲.
2. ↑ (نقشه جغرافیایی لهجهها)
3. ↑ [۱]
4. نویسنده : مهیم خنک زائی کارشناس علوم تربیتی گرایش مدیریت و برنامه ریزی اموزشی
5. ایدی تلگرام خنک زائی @khonakzaey

آهنگ های شعیب چاکری...